Een aambei is een gezwollen bloedvat in of rond de anus en kan jeuk, irritatie, pijn of een branderig gevoel veroorzaken. Hoewel aambeien vaak vanzelf verbeteren, kunnen ze behoorlijk hinderlijk zijn. Voldoende vezels, genoeg drinken en regelmatig bewegen kunnen helpen om verstopping en hard persen te voorkomen. Een gezonde leefstijl biedt daarbij verschillende gezondheidsvoordelen en kan bijdragen aan een normale darmwerking.
Wat zijn aambeien en hoe kun je ze voorkomen?
Aambeien (speen) zijn niet alleen vervelend, ze zijn ook erg pijnlijk. Iedereen van ons heeft er nochtans mee te maken. We hebben er gelukkig niet altijd last van. Aan het uiteinde van onze darmen bevinden zich kleine kanaaltjes om onze anus zowel lek- als luchtdicht af te sluiten. Wanneer deze teveel opzwellen spreekt men in de volksmond van speen. Gelukkig kunnen we zelf veel doen om pijnlijk speen te voorkomen of te verzachten.
Hoge druk
Speen wordt meestal veroorzaakt door een grote druk op onze anus en endeldarm. Dat is dikwijls zo bij een moeilijke stoelgang, bij constipatie of verstopping, tijdens de zwangerschap of bij overgewicht. Bij een moeilijke stoelgang persen we automatisch harder wat voor een verhoogde druk en de bijhorende problemen zorgt.
Twee soorten aambeien
We maken hierbij het onderscheid tussen in- en uitwendig speen.
- Inwendig speen: speen begint altijd inwendig, kun je niet voelen en is ook onzichtbaar. De sterk opgezwollen kanaaltjes puilen wel vaak naar buiten bij hard persen
- Uitwendige aambeien liggen ter hoogte van de sluitspieren en zijn van buitenaf zichtbaar en voelbaar
Speen / aambeien herken je aan
- Vervelende jeuk aan je anus
- Branderig gevoel tijdens je stoelgang
- Verlies van vocht tijdens of na de stoelgang
- Moeilijke stoelgang
- Een knobbeltje aan de wand van de anus
Tips om aambeien te voorkomen
Gelukkig kunnen we heel wat zélf doen om speen te voorkomen of tenminste de pijnlijke symptomen ervan te verzachten. Speen voorkom je met:
- Een gezonde, evenwichtige en gevarieerde voeding met voldoende voedingsvezels is belangrijk voor een goede darmwerking. Vezels vind je onder andere in verse groenten en fruit, maar ook in ongezouten noten, zaden, pitten en volkorenproducten zoals volkorenbrood. Daarnaast leveren deze voedingsmiddelen verschillende vitaminen en mineralen die passen binnen een gevarieerd en gezond voedingspatroon.
- Voldoende water te drinken: bij voorkeur tussen de 2 en 4 liter water per dag
- Voldoende beweging: dat zorgt voor een betere gezondheid en lichaamsgewicht met een goede spijsvertering, een gezonde darmflora en een vlotte stoelgang
- Langdurig toiletbezoek zoveel mogelijk te vermijden
- Een hygiënisch toiletbezoek
Ouderdomsprobleem
Zowel jong als oud kunnen last krijgen van aambeien. De kans op aambeien kan toenemen met de leeftijd, maar ze kunnen op elke leeftijd voorkomen. Een gevarieerd voedingspatroon levert belangrijke voedingsstoffen, waaronder vitamine D, al speelt vitamine D geen directe rol bij het voorkomen of behandelen van aambeien.
FAQ
Wat zijn aambeien?
Aambeien, ook wel hemorroïden genoemd, zijn gezwollen bloedvaten in en rond de anus. Ze kunnen klachten veroorzaken zoals jeuk, irritatie, pijn, zwelling en soms helderrood bloedverlies na de stoelgang.
Wat zijn de oorzaken van aambeien?
Aambeien kunnen onder andere vaker voorkomen bij verstopping, hard persen tijdens de stoelgang, zwangerschap, overgewicht en het ouder worden. Langdurig persen kan de klachten bovendien verergeren.
Wat zijn de symptomen van aambeien?
Veelvoorkomende klachten zijn jeuk rond de anus, pijn of gevoeligheid, zwelling, een voelbaar knobbeltje en soms helderrood bloed na het poepen. Ook kan er slijm of vocht aanwezig zijn.
Wat is het verschil tussen inwendige en uitwendige aambeien?
Inwendige aambeien bevinden zich binnen de anus en zijn meestal niet zichtbaar. Ze kunnen bij het persen naar buiten zakken. Uitwendige aambeien bevinden zich rond de anus en kunnen als een zwelling of knobbeltje voelbaar zijn.
Hoe kun je aambeien voorkomen?
Een vezelrijk voedingspatroon, voldoende drinken en regelmatig bewegen kunnen helpen om de ontlasting zacht te houden. Probeer daarnaast niet hard te persen en blijf niet langer dan nodig op het toilet zitten.
Helpt voldoende water drinken tegen aambeien?
Voldoende vocht helpt in combinatie met vezelrijke voeding om de ontlasting zachter te houden. Hierdoor kan de stoelgang gemakkelijker verlopen en is er minder behoefte om hard te persen. Een algemene richtlijn is ongeveer 2 liter vocht per dag, maar de behoefte verschilt per persoon.
Welke voeding is goed bij aambeien?
Vezelrijke voedingsmiddelen zoals groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en zaden kunnen helpen om de ontlasting soepel te houden. Verhoog de hoeveelheid vezels geleidelijk en drink daarbij voldoende.
Is bewegen goed bij aambeien?
Regelmatig bewegen kan helpen om verstopping te voorkomen en ondersteunt een normale darmwerking. Wandelen en andere vormen van dagelijkse beweging kunnen daarom onderdeel zijn van een gezonde leefstijl wanneer je last hebt van aambeien.
Hoe kan ik de pijn en jeuk van aambeien verminderen?
Een warm bad kan helpen tegen jeuk en pijn. Ook kan een koud kompres, gewikkeld in een doek, tijdelijk verlichting geven. Houd het gebied schoon en droog en vermijd hard wrijven. Een apotheker kan eventueel adviseren over geschikte crèmes of andere middelen.
Mag je lang op het toilet zitten als je aambeien hebt?
Het is beter om niet langer op het toilet te blijven dan nodig is. Probeer ook niet hard te persen en stel een toiletbezoek niet onnodig uit wanneer je aandrang voelt.
Wanneer moet je met aambeien naar de huisarts?
Neem contact op met een arts wanneer de klachten erger worden, niet verbeteren met maatregelen thuis of regelmatig terugkomen. Bloedverlies uit de anus moet niet automatisch aan aambeien worden toegeschreven, omdat er ook andere oorzaken kunnen zijn.
Wanneer is bloedverlies bij aambeien dringend?
Bij veel of aanhoudend bloedverlies, grote bloedstolsels, hevige pijn of zwarte of donkerrode ontlasting is medische beoordeling belangrijk. Bij ernstige of aanhoudende klachten is het verstandig om direct medische hulp te zoeken.
Kunnen aambeien vanzelf verdwijnen?
Aambeien kunnen bij sommige mensen binnen enkele dagen vanzelf verbeteren. Voldoende vezels en vocht, minder persen en een goede toilethygiëne kunnen daarbij helpen. Wanneer klachten blijven bestaan of terugkeren, is het verstandig om medisch advies te vragen.
