Iedereen kent de sperzieboon wel. Het wordt toch wekelijks wel gegeten in bijna ieder huishouden. Deze groente staat dan ook in de schijf van vijf. De sperzieboon bevat weinig calorieën maar wel veel vezels en voedingsstoffen.
Achtergrond informatie van de sperzieboon
De sperzieboon behoort tot de peulvruchten familie en wordt gezien als een groente. De sperzieboon wordt ook wel slaboon of prinsessenboon genoemd. De sperzieboon werd van oorsprong ook wel Phaseolus genoemd en komt uit midden- en Zuid-Amerika.
De sperzieboon speelt een rol in de groei en ontwikkeling. Ze bevatten veel voedingsstoffen zoals vitamine K wat helpt bij een goede bloedstolling en bij de vorming van stevige botten. Ook is de boon rijk aan foliumzuur. Dit zorgt voor de groei en het herstel van weefsel. Door de natuurlijke suikers en eiwitten is er energie om te bewegen en te leren.
De sperziebonen zijn er in verschillende varianten zoals:
- Gele sperziebonen
- Haricots Verts: Dit is een sperzieboon met een langere dunnere peul
- Kousenband: dit lijkt op lange sperzieboon. Deze wordt in de Surinaamse keuken veel gebruikt.
- Verder behoren de peulvruchten sugarsnap, peultjes, snijbonen, doperwten en tuinbonen tot deze groente
De sperziebonen zijn te verkrijgen in de lente, zomer en herfst. Fabrikanten verwerken de bonen ook in blik of diepvries, waardoor ze het hele jaar beschikbaar zijn. Wie liever verse Nederlandse sperziebonen gebruikt, kan deze het beste van juli tot en met september kopen. Door regelmatig sperziebonen te eten, profiteer je bovendien optimaal van hun gezondheidsvoordelen, zoals de bijdrage aan sterke botten, een goede bloedstolling en een gezond foliumzuurgehalte.
Tips voor het bewaren en bereiden van sperziebonen
Bonen kunnen niet rauw gegeten worden omdat rauwe bonen en peulvruchten een giftig stofje Lectine hebben van nature. Deze wordt onwerkzaam door het kookproces. De bonen in een pot en blik of uit de vriezer zijn niet rauw. Als je boontjes koken gaat is dit niet gevaarlijk.
Bonen kunnen niet heel erg lang bewaard worden maar wanneer je ze ongeveer een dag of drie tot vier op een koele plek in een plastic zak of in de groente la bewaard is dit nog te doen. Wanneer de bonen te koud worden kunnen ze bederven en krijgen bruine plekken. Een sperzieboon houdt niet van extreme kou dus kan je ze gemakkelijk buiten de koelkast bewaren. Wanneer je ze op de fruitschaal bewaart, kan je ze drie tot vijf dagen bewaren.
Voordat je sperziebonen gaat bereiden, spoel je ze eerst goed af en verwijder je de puntjes. Soms zitten er harde naden aan de bonen, die je ook moet verwijderen. Wil je niet te lange bonen, dan kun je ze doormidden breken. Daarna zijn ze klaar om te koken. Door sperziebonen regelmatig te eten en op een gevarieerde manier te bereiden, draag je bij aan een gezonde levensstijl, vol met belangrijke vitaminen, mineralen en vezels.
Hoe bereid je de sperziebonen
Bonen hebben lichtzoete en typische bonensmaak. Ze zijn lekker knapperig. De bonen kunnen op verschillende manieren bereid worden. Je kunt sperziebonen koken, sperziebonen wokken, bonen stoven maar ook zijn te gebruiken in een roerbak gerecht en je kan ze ook blancheren.
Maar weet je nu hoelang sperziebonen koken moeten? Sperziebonen koken is heel gemakkelijk. De schoongemaakte bonen kunnen in ruim water opgezet worden. Als je er wat zout aan toevoegt maakt dat het velletje wat taaier van de peul. De kooktijd sperziebonen is ongeveer twaalf tot zestien minuten. Dit is afhankelijk of je ze beetgaar of een beetje zacht wilt hebben. Wanneer de bonen langer koken krijg je taaie draadjes. Als je de bonen af laat koelen kan je ze ook nog eens in een salade gebruiken. Sperziebonen koken doe je met het deksel eraf.
Als je sperziebonen wilt wokken of roerbakken, is het voldoende om ze kort mee te garen. Het is aan te raden om de bonen eerst kort te koken, ongeveer zes tot acht minuten. Daarna kunnen ze in drie tot vijf minuten worden meegewokt of geroerbakt. Op deze manier blijven de bonen knapperig en behouden ze hun voedingsstoffen, wat bijdraagt aan gezonde voeding in je dagelijkse maaltijden.
Wil je graag de voedingsstoffen en vitaminen bewaren in de bonen is stomen nog een goede optie. De kooktijd sperziebonen is dan zestien tot achttien minuten.
Wanneer je sperziebonen laat schrikken onder koud stromend water na het koken behouden ze de mooie groene kleur. Dit is ook de manier wanneer je sperziebonen invriezen wilt.
Snijbonen een leuke variant
Snijbonen worden veelal gebruikt voor stamppotten. Natuurlijk kan je er ook veel meer mee. Vroeger moesten de snijbonen in kleine stukjes gemaakt worden of door een speciale snijbonenmolen. Tegenwoordig zijn er al zoveel soorten bonen dat je ze ook in één stuk kan eten.
De snijbonen kan je soms gewassen en gesneden kopen maar je kunt ze ook vers geplukt kopen. Wanneer je ze zelf gaat schoonmaken en wassen dan moet je er rekening mee houden dat je eventueel draad verwijderd. Dit kan eenvoudig door het bovenste puntje van de boon zo te snijden dat de naad nog net er aan vast zit. Je trekt met de draad mee zodat de naad van de peul gaat. Dan spoel je de snijbonen af onder een koude kraan. Je kunt de bonen snijden wanneer je dit wenselijk vindt.
Snijbonen kun je op verschillende manieren bereiden: koken, wokken, roerbakken, stomen, stoven of verwerken in een salade. Bij het koken gebruik je weinig water en een beetje zout. Gesneden snijbonen hebben acht tot dertien minuten nodig, terwijl een hele boon iets langer kookt. Het is het beste om de snijbonen beetgaar te koken, zodat ze hun smaak en voedingsstoffen behouden. Voor salades moeten de bonen altijd eerst gekookt worden, en ook voor stamppotten is koken de gebruikelijke methode. Door te kiezen voor verse, biologische snijbonen draag je bij aan een gezondere maaltijd en profiteer je optimaal van de voordelen van biologische voeding.
Welke kruiden kan je gebruiken bij boontjes
Wanneer je boontjes koken gaat, doe je daar een klein beetje zout op. Na het koken en wanneer je het serveert is de meest beste optie om er nootmuskaat op te doen. Dit is ook wat de meeste mensen doen. Maar natuurlijk kan je het ook op een andere manier doen. Kruiden die er ook wel gebruikt worden zijn:
- Knoflook
- Peper en zout
- Kurkuma
- Sesamzaad
- Rode peper
- Kokos
- Ketjap Manis
- Mosterd
- Citroensap
- Zongedroogde tomaatjes
Zo kan je in een handomdraai het gerecht een stuk smakelijker maken. Boontjes koken doe je over het algemeen op de normale standaard manier met een beetje zout. Daarna kan je er een dressing over heen doen met citroensap, scheutje olie en een theelepel mosterd. Je kunt dan om het zure er een beetje af te halen wat suiker bij doen.
Een salade van sperziebonen is heerlijk, vooral bij warm zomerweer. Door er verse kruiden aan toe te voegen, krijgt de salade een extra smaakboost. Voor je de boontjes in de salade verwerkt, is het belangrijk dat ze eerst goed worden gekookt. De kooktijd voor sperziebonen ligt meestal tussen de twaalf en zestien minuten, zoals eerder besproken. Zo blijven de boontjes knapperig en behouden ze zoveel mogelijk voedingsstoffen, waaronder waardevolle vitamine E, die bijdraagt aan een gezond immuunsysteem en bescherming van je cellen.
Hoe kan je sperziebonen invriezen
Sperziebonen invriezen wordt toch wel veel gedaan. Maar voor je ze in de vriezer kan doen moet je daar nog wel wat voor doen. Wanneer de niet schoongemaakt en gewassen bonen dan kunnen ze zo de vriezer in. Het beste is om de sperziebonen te blancheren. Ze kunnen dan vanuit de vriezer in kokend water of in het roerbakgerecht.
FAQ – Sperziebonen
Wat zijn sperziebonen en waar komen ze vandaan?
Sperziebonen behoren tot de peulvruchtenfamilie en worden als groente gegeten. Ze worden ook wel slabonen of prinsessenbonen genoemd en zijn oorspronkelijk afkomstig uit Midden- en Zuid-Amerika (Phaseolus).
Welke voedingsstoffen bevatten sperziebonen?
Sperziebonen zijn rijk aan vitamine K, wat helpt bij bloedstolling en botvorming, en foliumzuur voor weefselgroei en -herstel. Daarnaast bevatten ze eiwitten en natuurlijke suikers voor energie.
Welke soorten sperziebonen zijn er?
Er zijn gele sperziebonen, Haricots Verts (lange, dunne bonen) en kousenband, die vaak in de Surinaamse keuken wordt gebruikt. Ook peulvruchten zoals sugarsnaps, peultjes, snijbonen, doperwten en tuinbonen behoren tot deze groente.
Wanneer zijn sperziebonen verkrijgbaar?
Verse sperziebonen zijn in Nederland beschikbaar van juli tot en met september. In blik of diepvries zijn ze het hele jaar door verkrijgbaar.
Hoe bewaar je sperziebonen het beste?
Bewaar sperziebonen 3–5 dagen op een koele plek of in de groentela. Te koude temperaturen kunnen bruine plekken veroorzaken.
Hoe kook je sperziebonen?
Kook schoongemaakte sperziebonen 12–16 minuten voor beetgaar tot zacht. Voor wokken of roerbakken kun je ze 6–8 minuten koken en daarna 3–5 minuten meewokken. Voor stomen is 16–18 minuten ideaal om vitaminen te behouden.
Hoe kun je sperziebonen invriezen?
Blancheer de bonen kort voor het invriezen. Zo blijven kleur, smaak en voedingsstoffen behouden. Ze kunnen direct uit de vriezer in kokend water of een roerbakgerecht.
Welke kruiden passen goed bij sperziebonen?
Veelgebruikte kruiden zijn knoflook, peper, zout, kurkuma, sesamzaad, rode peper, kokos, ketjap manis, mosterd, citroensap en zongedroogde tomaatjes. Ook nootmuskaat past goed bij gekookte boontjes.
