Tijdens een SOA-test onderzoekt een zorgverlener of er sprake is van een seksueel overdraagbare aandoening. Hiervoor worden vaak bloed, urine of uitstrijkjes van de geslachtsdelen gebruikt. Deze monsters worden getest op bacteriën, virussen of andere ziekteverwekkers die een SOA kunnen veroorzaken. De uitslag laat zien of er een infectie aanwezig is, zodat indien nodig tijdig behandeld kan worden. Regelmatig testen beschermt je gezondheid en biedt belangrijke gezondheidsvoordelen, zoals het voorkomen van complicaties en het verminderen van de verspreiding van infecties.
Standaard onderzoek
Er bestaat niet één maar verschillende soorten seksuele aandoeningen die erg besmettelijk en dus overdraagbaar zijn. Dat zijn:
- Syfilis
- Chlamydia
- Herpes
- Gonorroe
Zo’n test begint altijd met een standaardonderzoek naar de vier meest voorkomende SOA’s. Als de uitslag positief is en één of meerdere van deze infecties worden vastgesteld, zal de zorgverlener gericht verder onderzoeken welke andere infecties aanwezig kunnen zijn. Op die manier kunnen behandelingen precies worden afgestemd en verdere gezondheidsproblemen voorkomen.
Risicogroepen
Niet iedereen loopt een even groot risico op een besmetting met deze aandoeningen. Zo’n gericht onderzoek gebeurt in de eerste plaats bij risicogroepen zoals:
- Onveilig vrijen zonder anti- conceptie
- Personen met veelvuldige seksuele contacten
- Relaties met personen met zo’n seksuele aandoening
- Druggebruikers
- Holebi’s
- Sekswerkers
‘Veilig’ vrijen met een condoom betekent niet dat je vrij bent van het krijgen van zo’n seksueel overdraagbare aandoening.
Incubatietijd
Bij seksueel overdraagbare aandoeningen is het belangrijk om rekening te houden met de incubatietijd van de ziekte. Die is voor iedere soort aandoening verschillend, namelijk:
- Bij chlamydia: schommelt de incubatietijd tussen 1 dag en 5 weken
- Syfilis: tussen 2 en 12 weken
- Bij gonorroe: tussen 1 dag en 3 weken
- Bij herpes: schommelt de incubatietijd tussen 2 en 20 dagen
Hou er zeker rekening mee dat er zowel testen voor mannen als voor vrouwen beschikbaar zijn. De gebruikte methodes kunnen verschillen afhankelijk van geslacht, zodat de resultaten zo nauwkeurig mogelijk zijn. Regelmatig testen helpt infecties tijdig op te sporen en te behandelen, wat bijdraagt aan een betere gezondheid. Daarnaast blijft een gebalanceerde voeding rijk aan vitaminen en mineralen belangrijk om het immuunsysteem sterk te houden.
Vertrouwelijk
Tijdens zo een test zoekt de arts naar één of meerdere besmettingen. Deze resultaten zijn strikt vertrouwelijk en worden uitsluitend aan de betrokken persoon bekendgemaakt.
Het verloop van zo’n onderzoek
Tijdens zo’n onderzoek stelt de arts je een aantal specifieke vragen en verricht hij een lichamelijk onderzoek. Tijdens dit onderzoek heeft hij vooral aandacht voor:
- Je huid
- In je mond
- Je geslachtsorganen
Hij doet daarnaast zowel een bloed- als een urineonderzoek om een eventuele besmetting zwart op wit te kunnen aantonen. Na maximaal zeven dagen zijn de resultaten van deze onderzoeken bekend.
Positieve onderzoeksresultaten
Bij een positieve uitslag zal de arts de meest geschikte behandeling met je bespreken en, indien nodig, je partner(s) informeren. Artsen zijn gebonden aan hun beroepsgeheim: alles wat je bespreekt, blijft vertrouwelijk. Zelfs je ouders worden hier niet automatisch van op de hoogte gebracht. Tijdige behandeling helpt complicaties te voorkomen en draagt bij aan je gezondheid en spierherstel, doordat je lichaam sterker en beter beschermd blijft.
Veelgestelde vragen over een SOA-test
Wanneer moet je een SOA-test laten doen?
Het is verstandig om een SOA-test te doen na onveilig seksueel contact, bij wisselende partners of wanneer je klachten ervaart zoals pijn bij het plassen, afscheiding of zweertjes. Ook zonder klachten kun je besmet zijn, dus regelmatig testen bij risico is belangrijk.
Doet een SOA-test pijn?
Een SOA-test is meestal niet pijnlijk. Het kan bestaan uit een bloedafname, urineonderzoek of een uitstrijkje. Sommige onderzoeken kunnen kort wat ongemakkelijk aanvoelen, maar ze duren meestal maar enkele minuten.
Hoe lang moet je wachten voor je een test kunt doen?
Dat hangt af van de incubatietijd van de infectie. Sommige aandoeningen zoals gonorroe of chlamydia kunnen snel worden opgespoord, terwijl je voor syfilis of hiv soms enkele weken moet wachten voor een betrouwbare test. Je arts kan adviseren wanneer het juiste moment is.
Zijn de resultaten van een SOA-test vertrouwelijk?
Ja, de resultaten zijn strikt vertrouwelijk. Artsen zijn gebonden aan het beroepsgeheim en mogen jouw medische informatie niet delen zonder jouw toestemming.
Wat gebeurt er als de test positief is?
Bij een positieve uitslag bespreekt de arts de juiste behandeling met jou. Veel SOA’s zijn goed behandelbaar met medicatie. Het is belangrijk om ook je (voormalige) partner(s) te informeren zodat zij zich kunnen laten testen en behandelen.
Beschermt een condoom volledig tegen SOA’s?
Een condoom vermindert het risico aanzienlijk, maar biedt geen volledige bescherming. Sommige infecties, zoals herpes of syfilis, kunnen ook via huid-op-huidcontact worden overgedragen.
Kunnen zowel mannen als vrouwen zich laten testen?
Ja, er zijn specifieke testen beschikbaar voor zowel mannen als vrouwen. De arts kiest de meest geschikte test op basis van je situatie en mogelijke blootstelling.
