Zoals je misschien weet zijn vitaminen en mineralen essentieel voor je lichaam. Ze ondersteunen bepaalde processen in je lichaam. Een tekort aan een van deze stoffen kan leiden tot vervelende symptomen die een invloed kunnen hebben op je dagelijks leven. Over het algemeen komt een tekort van de meeste vitaminen en mineralen in Nederland amper voor. Een normaal en gebalanceerd dieet volgens de schijf van 5 zorgt namelijk voor voldoende vitaminen in je lichaam. In sommige speciale situaties is het echter toch mogelijk om een tekort op te bouwen voor een vitamine of een bepaald mineraal, zoals zink.
Wat is een zink tekort?
Zink is een mineraal dat erg veel invloed heeft op je immuunsysteem en je huid. Rond de 50% van alle mensen heeft een tekort aan zink. Dit is niet ideaal, omdat zink invloed heeft op voortplanting, wondgenezing, spieropbouw en haargroei. Zink is aanwezig in elke cel in het lichaam, maar bij sommige mensen niet in voldoende mate. Het is daarom dus belangrijk dat je voldoende zink in je lichaam binnenkrijgt. Dit draagt namelijk bij aan een gezond lichaam, normale spiergroei en versterking van het immuunsysteem.
Zink is dus te aller tijde in je lichaam aanwezig. Een gezond lichaam heeft 2 tot 3 gram zink, wat voornamelijk in de spieren zit. Iedereen verliest op dagelijkse basis 3 tot 4 mg zink per dag door de ontlasting. Dit is een natuurlijke manier voor het lichaam om een zink overschot te voorkomen.
De functies van zink
Een zinktekort kan leiden tot een verlies van geur. De meeste onderzoekers merken dat ons gezichtsvermogen sterk afhankelijk is van zink. Het mineraal ondersteunt namelijk het transport van vitamine A van de lever naar de retina in ons oog, waardoor we licht kunnen onderscheiden en zien.
Daarnaast helpt zink tegen alcoholvergiftiging. Als er geen zink in je lichaam zou zitten, wordt het enzym alcohol-dehydrogenase niet gemaakt. Dit enzym breekt alcohol af in je lichaam. Zonder het enzym zou je naar een glas drank al een alcoholvergiftiging kunnen krijgen.
Zink draagt dus ook bij aan allerlei andere belangrijke processen in je lichaam. Zo bevordert het mineraal de haargroei. Zink is ook heel erg belangrijk voor spiergroei. Als je niet voldoende zink binnen krijgt kan het dus zijn dat je spieren gewoon niet groeien. Ook voor het immuunsysteem en het genezen van wondjes is zink een heel erg belangrijk element.
Hoeveel zink per dag innemen?
Het advies voor de inname van zink per dag verschilt per instituut. Zo raadt het Amerikaanse National Institute of Health een dagelijkse hoeveelheid van 8 mg aan voor vrouwen. Voor mannen en zwangere vrouwen is dit 11 mg. De Duitse Vereniging voor Voeding heeft echter een andere aanbeveling. Deze instelling raadt namelijk aan dat mannen en zwangere vrouwen 10 mg zink per dag binnenkrijgen en vrouwen 7 mg per dag.
De hoeveelheid voor zwangere vrouwen is iets hoger omdat de moeder haar kind voorziet van zink tijdens de zwangerschap. Vrouwen die borstvoeding geven hebben zelfs 11 mg zink nodig omdat veel zink wordt doorgegeven door de moedermelk.
Oorzaken zinktekort
Een zinktekort wordt vaak gecombineerd met gezondheidsproblemen en risico’s. Kinderen zijn vaak het meest vatbaar voor een zinktekort en moeten daarom echt voldoende van dit mineraal binnenkrijgen. Een tekort aan zink zorgt namelijk voor diarree en longontsteking. Dit is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak voor kinderen die overlijden tot vijf jaar.
Klimaatverandering is een belangrijk onderdeel van het binnenkrijgen van zink. Door de uitstoot van Co2 in de wereld wordt het gehalte van zink in de voeding sterk verminderd. Zowel plantaardig als dierlijk voedsel bevat dus een stuk minder zink.
Als je gaat sporten in warm weer ga je heel erg veel zweten. Tijdens het zweten verlies je ook zink. Te veel sporten in warm weer kan dus ook leiden tot een zinktekort. Voortdurende stress kan ook zorgen voor een tekort aan dit mineraal en een chronische ontsteking in de darm kan leiden tot een opname van voedingsstoffen, waardoor je ook een tekort aan zink kan opbouwen.
Symptomen zinktekort
Zink is aanwezig in het hele lichaam. Als je een tekort aan zink hebt opgebouwd kan je ook allerlei verschillende symptomen verwachten. Zo merk je bijvoorbeeld dat wondjes op je huid een stuk langzamer genezen. Daarnaast kan je last krijgen van nachtblindheid en een verminderd reukvermogen. Het is ook mogelijk om je een stuk meer vermoeid en depressief te voelen. Je krijgt een verminderde weerstand tegen infecties en diarree en kan zelfs een erectiestoornis krijgen. Ook is er een kans op gewichtsverlies, spierkrampen, haarverlies en brosse nagels.
Voedingsmiddelen met zink
Zink is te vinden in zowel dierlijke producten als plantaardige voedingsmiddelen. Zink zit echter in een andere vorm in dierlijke producten. Deze vorm is gemakkelijker op te nemen door het menselijk lichaam. Zo vind je dit mineraal in rundvlees en varkenslever.
Ook vind je het mineraal zink erg veel in oesters, tarwekiemen, tarwezemelen, Edammer, Emmentaler, kippeneieren en nog een hoop andere producten zoals peulvruchten, noten en andere soorten kaas. De dunne darm absorbeert echter niet alle zink uit het voedsel. Ongeveer 40% van de hoeveelheid zink in vlees, melk en kaas wordt opgenomen door de dunne darm en voor de rest van de voeding maar 20%.
De juiste supplementen voor zink kiezen
Als je denkt dat je een tekort hebt aan zink hebt opgelopen kan je extra zink binnenkrijgen door supplementen te gebruiken. Deze komen voor in de vorm van zalf, poeder, capsules, zuigtabletten, druppels en bruistabletten. De kwaliteit van het supplement wordt bepaald door de verbinding van het mineraal.
Zo heb je de verbindingen zink histidine, zink picolinaat, zink bisglycinaat, zink glutataat en zink sulfaat. Deze verbindingen kunnen bijdragen aan het verminderen van een zinktekort en een normale consumptie van zink op dagelijkse basis. Hou er echter wel rekening mee dat een supplement de inname van zink op natuurlijke manier niet volledig kan vervangen. De natuurlijke verbindingen zijn namelijk een stuk beter voor je lichaam en komen niet op dezelfde manier voor in supplementen.
FAQs
Wat is zink en waarom is het belangrijk voor het lichaam?
Zink is een essentieel mineraal dat betrokken is bij honderden processen in het lichaam. Het ondersteunt onder andere het immuunsysteem, wondgenezing, spieropbouw, haargroei, voortplanting en het gezichtsvermogen. Zink is aanwezig in elke cel van het lichaam en is noodzakelijk voor een goede gezondheid.
Wat is een zinktekort?
Een zinktekort ontstaat wanneer het lichaam onvoldoende zink binnenkrijgt of verliest. Dit kan leiden tot verschillende lichamelijke en mentale klachten, zoals verminderde weerstand, trage wondgenezing en haaruitval. Ondanks een gevarieerd dieet komt een zinktekort relatief vaak voor.
Hoeveel zink heeft het lichaam nodig?
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zink verschilt per persoon en per instituut. Gemiddeld hebben vrouwen ongeveer 7–8 mg zink per dag nodig en mannen 10–11 mg. Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven hebben een verhoogde behoefte aan zink.
Wat zijn de belangrijkste functies van zink?
Zink speelt een rol bij:
- Het ondersteunen van het immuunsysteem
- Spiergroei en spierherstel
- Wondgenezing
- Haargroei en nagelgezondheid
- Het gezichtsvermogen en reukvermogen
- De aanmaak van enzymen, waaronder enzymen die alcohol afbreken
Wat zijn de oorzaken van een zinktekort?
Een zinktekort kan ontstaan door:
- Eenzijdige of onvoldoende voeding
- Overmatig zweten (bijvoorbeeld bij intensief sporten)
- Chronische stress
- Slechte opname van voedingsstoffen door darmproblemen
- Klimaatverandering, waardoor voedingsmiddelen minder zink bevatten
Wat zijn de symptomen van een zinktekort?
Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Langzame wondgenezing
- Verminderde weerstand en vaker ziek zijn
- Vermoeidheid en sombere gevoelens
- Haaruitval en broze nagels
- Verminderd reuk- en gezichtsvermogen
- Diarree en spierkrampen
In welke voedingsmiddelen zit zink?
Zink komt voor in zowel dierlijke als plantaardige voeding. Goede bronnen zijn onder andere:
- Rundvlees en lever
- Oesters en andere schaaldieren
- Zuivelproducten zoals kaas en melk
- Eieren
- Peulvruchten, noten en volkoren granen
Zink uit dierlijke producten wordt doorgaans beter opgenomen dan zink uit plantaardige voeding.
Kun je een zinktekort aanvullen met supplementen?
Ja, zinksupplementen kunnen helpen bij het aanvullen van een tekort. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende vormen zoals capsules, tabletten, poeder en druppels. Supplementen zijn een aanvulling en geen volledige vervanging van zink uit natuurlijke voeding.
